JEDNOSTKI DŁUGOŚCI:
KUKBAR PÓŁNOCNY
cal ciryjsko-bruski (cirobruski) [pierwotnie potrójna długość ziarna jęczmienia] – 24,8 mm
stary cal ibryjski – 24,5 mm
nowy cal ibryjski (imperialny) – 25 mm
cal drahenhorcki – 23,7 mm
cal gnomów kagalskich (kagalski)– 10 mm [1 cm]
cal krasnoludzki (cal baggarocki)– 20 mm
stopa kagerhollska (stosowana powszechnie w obszarze Wielkich Jezior) – 31 cm
stopa ibryjska (stosowana na terenie całego imperium) – 30 cm
stopa tokmaarska – 34 cm,
łokieć krasnoludzki – 26-28 cm (odmiennie na przestrzeni wieków)
KUKBAR POŁUDNIOWY
cal cinubryjski – 24,7 mm
nowy cal południowokukbarski (cal kukbarski) – 26 mm
stopa cinubryjska (wyparta na wybrzeżu przez system efryjski [stopa mahabarska/dżambarska]) – 36 cm
stopa mahabarska (lub dżambarska) – 32 cm
EFR I HORAN
stopa szahryjska (efryjska, horańska) – 32 cm (identyczna z obecnym standardem południowokukbarskim)
KULIN
stopa rewellska (myfryjska, ciryjska) – 32 cm
łokieć barnijski (hambryjski, bruski) – 30 cm
JEDNOSTKI ODLEGŁOŚCI:
KUKBAR PÓŁNOCNY
Krok – 74 cm
podwójny krok – 148 cm
tysiąc podwójnych kroków (0.74 m x 2000 = 1480 m, prawie półtora kilometra) – 1 mila
krok ciryjski – 72 cm
krok ibryjski – 78 cm
mila ibryjska – 1560 m
mila tokmaarska (wyprowadzona z miary ciryjskiej) – 1440 m
KUKBAR POŁUDNIOWY
mila cinubryjska – 1100 m
EFR I HORAN
mila baharska (efryjska, efryjsko-horańska) – 960 m
KULIN
mila kukbarska – tysiąc podwójnych kroków bruskich – 1480 m
mila kulińska – 1200 m
JEDNOSTKI GŁĘBOKOŚCI:
sążeń ibryjski – 1.9 m
sążeń tokmaarski – 1.85 m
sążeń ciryjski (kalladyjski) – 1.70 m
sążeń tjakkarski [miara powszechna na terenie Krainy Wielkich Jezior] – 1.8 m
sążeń kuliński – 2.10 m
(Początkowo miara przeciętnego wzrostu dorosłego mężczyzny).
JEDNOSTKI WAGI:
KUKBAR PÓŁNOCNY
garść – 1/4 kilograma
dagar (nowy dagar) – 1.10 kg
stary dagar – 1.20 kg (rzadko spotykany, wyszedł z użycia po reformie)
KUKBAR POŁUDNIOWY
dagar efryjski (tj. dur) – 1.30 kg
EFR I HORAN
dur – 1.30 kg
dur horański (bakryjski) – 1.49 kg [używany tylko w północnym Horanie]
dur południowohorański (khaarski) – 1.10 kg
KULIN
knol – 0.55 kg (czyli połowa nowego dagaru)
hisar (hisar unillski) – 1/100 nowego dagaru
tirha (tirha myfryjska) – 1/8 nowego dagaru
tirha narwijska – 1/10 nowego dagaru
tirha lwurska – 1/6 nowego dagaru
JEDNOSTKI OBJĘTOŚCI:
KUKBAR PÓŁNOCNY
czara – pół litra [jednostka stosowana powszechnie na terenie całego Północnego Kukbaru]
korzec ciryjski północny (kagalski) – 51 litrów
korzec ciryjski zachodni – 49 litrów
korzec ciryjski wschodni – 48 litrów
korzec tokmaarski (bruski) – 50 litrów
obal (w Krainie Wielkich Jezior) – 4,5 litra
obal ibryjski (imperialny) – 4,6 litra
KUKBAR POŁUDNIOWY
aral (objętość malej amfory) – 2,3 litry
stary aral (aral cinubryjski) – 2,5 litra
czara starocinubryjska – 0.9 litra
czara cinubryjska (nowa) – 1.2 litra
EFR I HORAN
ikla – 3,1 litra
ilar horański północny – 5,6 litra
ilar horański południowy – 4,8 litra
KULIN
Korzec ciryjski południowy – 33 litry
Korzec ciryjski północny – 36 litrów
Korzec barnijski – 40 litrów
środa, 22 września 2021
MIARY I WAGI
czwartek, 8 lipca 2021
SMOKI
Jajo i żyworodne – zależnie od gatunku. Na ogół dorastają do 15 stóp kagerhollskich [4,5 m], ale na Dżakkarze widuje się większe. Są pokryte łuskami, które u niektórych rodzajów przybierają postać dużych, pancernych płyt.
Smoki to zwierzęta długowieczne – mniejsze gatunki żyją około 60-70 lat, starsze dożywają 200-250, choć widywano charakterystyczne osobniki które mogły liczyć nawet 400 lat.
Ciekawostki:
Wedle dawnych wierzeń, u zarania dziejów smoki ziały ogniem. Na wielu herbach przedstawiane są z błoniastymi skrzydłami.
Wbrew temu co pokazują stare ryciny, ich język nie jest rozdwojony i nie umieją latać. Niektóre gatunki plują trującą śliną.
Wielogłowe smoki nigdy nie istniały, to takie same wytwory ludowej fantazji jak trolle czy jednorożce. Nie odnotowano również współcześnie żadnego gatunku posługującego się mową ludzką.
Funkcjonują rzadkie świadectwa, sugerujące że smoki leśne posługują się telepatią. Nie ma jednak co do tego pewności.
Są bardzo inteligentne i mają świetną pamięć. Część uczonych utrzymuje że są w stanie rozpoznawać konkretnych ludzi.
Smoki wodne – żyją zarówno w ciepłych jak i zimnych morzach. Składają jaja na lądzie lub rodzą młode w wodzie, w zależności od gatunku. Większość żywi się rybami i kałamarnicami, rzadziej skorupiakami, ich ofiara padają również foki, uchatki, morświny oraz ptactwo wodne. Niektóre preferują wyłącznie pokarm roślinny.
Między szponami mają błonę pławną. Umaszczenie szare lub błękitno-szare, z jaśniejszym podbrzuszem – ale nie jest to regułą. Widuje się również gatunki grafitowe i zielonkawe. Wszystkie mają spłaszczone ogony ułatwiające pływanie (takie jak węże morskie). Im dany rodzaj sprawniejszy w środowisku wodnym, tym gorzej radzi sobie na lądzie. Długość ciała nie przekracza 15 stóp kagerhollskich. Mięso zdatne do spożycia tylko po długim gotowaniu.
Smok błękitny – cielsko pyliste, piaskowe – łeb samca jasnoniebieski, z guzkami i naroślami. Samce są większe od samic. W okresie godowym barwa łba u samca staje się bardziej intensywna. Młode osobniki przez pierwsze lata życia przypominają samice. Choć nie wyglądają na zwinne stworzenia, potrafią gwałtownie przyspieszyć by schwytać zdezorientowaną ofiarę.
Żywią się głównie gryzoniami i jaszczurkami, ale nie pogardzą także porostami. Żyją na północy Efru, w środowisku pustynnym. Polują w grupie 4-6 osobników, zwykle samiec z kilkoma samicami.
Smok kolczasty (koszaruk) – gatunek rozpowszechniony na Horanie, w środowisku pustynnym. Zarówno samce jak i samice mają na łbie kolczaste narośla i grzebienie. Zaliczane są do smoków pancernych – bardzo ciężko je zranić. Umaszczenie piaskowe, niekiedy przechodzące w rudy. Poluje w grupach liczących 3-4 osobniki. Wyjątkowo niebezpieczne, jeśli w polu widzenia jest jedna sztuka, można mieć pewność że w pobliżu są też inne osobniki.
Smok kryzowy – żyję w środkowym Efrze, pośród stepów i kamienistych pustyń, stosunkowo niewielki, dorasta zwykle do 6-7 stóp kagerhollskich. Kiedy jest przestraszony, a także w porze godowej – staje na tylnich nogach i otwiera barwną, nakrapianą kryzę. Na końcu ogona ma luźne kostki, którymi potrząsa, co przypomina dźwięk grzechotki. Są jadowite. Umaszczenie oliwkowe lub piaskowe.
Smok brunatny (pohumak) – dorosłe osobniki mierzą 7-8 stóp kagerhollskich. Żyje w lasach Północnego Kukbaru. Poluje na wszystkie zwierzęta mniejsze od niego. Zawsze samotnie. Niektóre młode osobniki początkowo trzymają się razem, ale nie trwa to więcej niż rok od porzucenia przez matkę. Wyłącznie jajorodne, w okresie zimowym nie są aktywne. Umaszczenie brunatne, niekiedy cętkowane. Bardzo niebezpieczny – stanowi zagrożenie szczególnie dla samotnych myśliwych. Cichy zabójca.
Smok bagienny – bliski krewny pohumaka, niewielkich rozmiarów (6-7 stóp kagerhollskich). Zwinny i szybki samotnik, sprawny pływak który umie się również wspinać. Gatunek wyjątkowo agresywny i terytorialny, boi się jedynie ognia. Samica składa zwykle 2-3 jaja w specjalnym gnieździe z trzciny i gałęzi które buduje samiec, jeśli wiemy gdzie gniazdują – najlepiej unikać tego miejsca. Smoki bagienne zazwyczaj są brunatne, jak pohamuki, ale zdarzają się osobniki wyjątkowo ciemne, niemalże czarne. Mają złote, świetliste oczy. Zwierzęta ongiś rozpowszechnione w całym Południowym Kukbarze, dziś żyje ich stosunkowo niewiele. Przez stulecia wyłapywano je za pomocą wzmacnianych sieci, dziś strzela się do nich z broni palnej lub zastawia pułapki w rodzaju ryb ponabijanych haczykami.
Kukbarski i kuliński smok leśny – wyróżniamy typy pręgowane, plamiste i cętkowane, w ubarwieniu zgniłozielonym i ciemnozielonym. Wiele z nich dobiera się w pary w których spędza tak całe życie. Polują dwójkami – samiec i samica. Ich łupem padają jelenie, sarny, zające, rosomaki a nawet niedźwiedzie. Dorastają do 15 stóp kagerhollskich, rozmnażają się rzadko – raz na kilka lat. Nie mają mocnego pancerza, zdarzały się sytuacje, że napadnięci drwale zatłukli gada siekierami.
Smoki pyliste (popielaki, smoki górskie) – ich nazwa bierze się od umaszczenia: szarego, grafitowego lub ciemnoszarego z rdzawymi plamami. Żyją w rejonach górskich i wyżynnych, na Kulinie i w Kukbarze – poza barwą łuski nie różnią się niczym od smoków leśnych.
środa, 7 lipca 2021
RELIGIE I BOGOWIE
Kult popularny na terenie całego Północnego Kukbaru i pośród mieszkańców większych miast na Kulinie, w niektórych krajach – głównie ciryjskich – ma status religii państwowej. Jego założycielem był charyzmatyczny Iban Cudotwórca (1-43 r.), szybko okrzyknięty świętym. Akceptuje dawne wierzenia i odwołuje się do starych nauk. Nie jest nową religią, a jedynie pewną interpretacją dotychczasowych wierzeń, wzbogaconą o złożoną koncepcję pośmiertnej wędrówki. Wiara szybko zyskała popularność na południu Tulu i we wschodnim basenie Mhurnen, a dwa stulecia później wraz z kolonistami dotarła na wybrzeża Kulinu.
IBAN, SYN RYBAKA
Iban Cudotwórca – święty ciryjski, tzw. odnowiciel prawa przemawiający w imieniu niebian, zwany prorokiem lub Okiem Boga. Syn niepiśmiennego rybaka, twórca Księgi Wewnętrznego Ognia, objaśniającego pośmiertną wędrówkę poprzez Siedem Kręgów – siedem żywotów poza doczesnością – tworzących Wielki Krąg.
Miał trzech wiernych uczniów – Hukuma, Filhura i Mollana – znanych dziś jako Głosiciele Prawdy lub Strażnicy Kręgu. To oni, już po śmierci proroka, uporządkowali jego nauki i roznieśli je na cztery strony świata.
Hukum (Sokół) – spisał przekazy składające się na Księgę Wewnętrznego Ognia.
Filhur (Lis) – Iban odwiedzał go w snach i podczas tzw. widzeń – już po swojej śmierci. Przekazał mu komentarze i objaśnienia do Księgi Wewnętrznego Ognia (Pismo Filhura), w tym Pierwszą i Drugą Tajemnicę Siedmiu Kręgów.
Mollan (Ślimak) – mistrz powierzył mu Trzecią Tajemnicę Siedmiu Kręgów. Pismo zostało sporządzone jednak na długo po śmierci Ibana, i nauki w nim zawarte nie były nigdy głoszone przez Odnowiciela – część wyznawców jej nie uznaje.
•
Jedni twierdzą, że dzieciństwo Ibana pełne było znaków, inni że było zupełnie zwyczajne, i nic nie zapowiadało że chłopiec odegra ważna rolę w historii świata i kontynentu.
Jesień, rok 21 (wedle dawnej rachuby Ciryjczyków 541 r.) – sztorm na Mhurnen zatapia statek przyszłego proroka. Iban jako jedyny uchodzi z życiem, i dociera do północnego Arn Sun, na bezludne wówczas wybrzeże. Spędza tam dziewięć dni i nocy, część w paszczy wielkiej ryby, wyrzuconej na brzeg podczas wcześniejszego oberwania chmury. Unika śmierci z wychłodzenia, i doświadcza szeregu wizji, które miały swój początek już w czasie sztormu. Po tym doświadczeniu zrywa z życiem rybaka.
Wedle różnych relacji, przekazywanych ustnie i spisanych przez wiernych, jego późniejsze losy odznaczały się wielkimi czynami. Święty Iban odnalazł zagubione dzieci z Ytling, porwane przez złośliwe karły, które zwiodły ich hipnotyzującą muzyką; pomógł odszukać zaginionych z Daks – wskazując miejsce ich niedoli, domostwo oprawcy oraz miejsce ukrycia zrabowanych kosztowności; wielokrotnie przywracał władze w nogach, leczył ubogich, pogrążonych w obłędzie i niedowidzących. Jego dotyk był ciepły i kojący, a zapach przypominał woń róż i chabrów (zależnie od nastroju proroka).
Fałszywie oskarżony o kradzież złotego pierścienia wróżebnego, zostaje skazany na upokarzającą śmierć na głównym rynku Mull, co jednak nie dochodzi do skutku, bo na miejsce ostatecznego rozstrzygnięcia wybrana zostaje wyspa rzeczna Aksar, zwana też Wyspą Bogów. Nim przebito jego serce włócznią, smagano go rzemieniami i bito tak, że kilkukrotnie tracił przytomność. Tłum ciskał w niego kamieniami i zepsutym jedzeniem. Niektórzy twierdzą, iż był martwy już w momencie kiedy przywiązywano go do belki egzekucyjnej, inni że skonał kilka godzin po egzekucji. O jego losie zadecydował kapłan boga snu – Kahaar Ilidir – który miał z nim osobiste porachunki. Wedle zapisków ówczesnych, chodziło o małoletnią córkę, przyrzeczoną już synowi innego duchownego, którą Iban miał zbałamucić w czasie zimowego Święta Ogni lub podczas przypadkowego spotkania w łaźni. Wedle niektórych, związanych z sektą Trzech Słońc i kultem Koziorożca, bliźnięta które urodziła potajemnie już po wydarzeniach na Wyspie Bogów, były w istocie dziećmi Ibana, i jego potomkowie żyją między nami do dziś.
Włócznia którą przebito jego serce stała się relikwią. Ciało proroka zostało spopielone trzeciego dnia po egzekucji, przez niechętnych mu kapłanów i w zgodzie z rozporządzeniem rady miejskiej. Jego prochy rozsypano z wieży świątyni Tanna’mara, na cztery strony świata. Symboliczny nagrobek, kilkukrotnie przenoszony, nie dotrwał do naszych czasów.
Od daty jego urodzin liczy czas większość ludów bruskich i ciryjskich, a od dwustu lat robią to również Ibryjczycy.
Ortodoksyjny odłam wyznawców filozofii Ibana to ciwaliści, czyli zwolennicy Jana Ciwala (810-868) z Onnelih, określani również gorliwymi bądź gorliwcami. Trzymają się ściśle pozostawionych pism, akceptują Trzecią Tajemnicę, stronią od alkoholu i rozpusty, starają się żyć bardzo skromnie. Stanowią około 20-30 procent wierzących w Krainie Wielkich Jezior. Między ciwalistami a resztą wyznawców Ibana, oraz zwolennikami tradycyjnych wierzeń, dochodzi nierzadko do silnych napięć. W niektórych miastach mają oni swoje ulice, bądź całe kwartały, gdzie mieszkają i prowadzą interesy, nie wchodząc w związki z ludźmi spoza społeczności.
PISMA IBANA
Księga Wewnętrznego Ognia (znana wśród Brusów jako Siedem Kręgów) – zbiór myśli proroka Ibana, spisywanych do roku 36 przez brata Hukuma. Zawiera zapis wszystkich objawień jakich doświadczył ze strony bogów. Zawarł w niej opis wędrówki duszy poprzez siedem kręgów, wędrówki która pozwala wyzbyć się strachu i oczyścić ze złych pragnień, odrodzić na nowo i powrócić do świata żywych jako lepszy człowiek. Jej uzupełnieniem jest Pismo Filhura oraz Mała i Wielka Tajemnica Siedmiu Kręgów, w której zawarto instrukcję wyjścia z ciągu wcieleń.
Siedem Kręgów – siedem sfer bytu, poziomów egzystencji duszy. Termin mistyczny, o nie do końca jasnych ramach. Siedem Kręgów tworzy Święty Krąg. Święte Pisma utrzymują, że każdy krąg to życie w innym świecie.
ŚWIĘTOŚĆ
Święty – status w religii Kręgu, wywodzący się z dawnych wierzeń, oznaczający człowieka cieszące się szczególną łaską bogów, wybranego przez nich na swego przedstawiciela i wykonawcę woli niebios. Święty odznacza się zrozumieniem, cierpliwością, dobrocią i miłosierdziem.
Najbardziej znani ludzie Kręgu, uchodzący za świętych, to Iban Cudotwórca, święty Hurfin, święty Celenhurt, święty Koggar, święta Ida, święty Ir. Niemalże każdej dekady, a bywa że i co roku, grono to powiększa się o kolejnego świętego – rzadko kiedy zyskuje on jednak zatwierdzenie ze strony hierarchów.
Bogowie świętego kręgu są bezimienni, ale ludzie nadali im określone tytuły, które wywodzą się od ich aparycji, funkcji lub atrybutów (np. Świetlisty Przewodnik, Latarnik, Pocieszyciel i inne).
Wywodzi się z Daar w Wagalu, powstała jeszcze w czasach niepodległości księstwa. Jej członkowie wierzą, że wkrótce słońce ponowie się podzieli, na trzy mniejsze – co będzie odpowiadać stanowi z czasów legendarnych, kiedy to świeciły trzy kule, i każdy człowiek rzucał potrójny cień, miał trzy dusze i żył trzysta lat.
Ma charakter hermetyczny, w ruchu uczestniczy tylko ludność pochodzenia ciryjskiego, inni nie są akceptowani. Funkcjonuje w dużych miastach zachodnich prowincji Imperium. Przez ogół postrzegana jest negatywnie.
SEKTA KOZIOROŻCA
Wyznawcy boga gór z południowego Teander (Uldaru), którzy uczynili go swoim głównym pośrednikiem między światem niematerialnym a domeną ludzi. Z czasem zyskała na popularności również wśród pasterzy z Tumbur Hist [Thaarhan/Cirid]. Jego wyznawcy, zazwyczaj prości chłopi, wierzyli pierwotnie w ducha gór, który objawiał się pod postacią szarego koziorożca, przestrzegał przed niebezpiecznymi szlakami i doprowadzał zbłąkanych do gościnnych sadyb. Zwykle przedstawia się go jako pylistego lub białego koziorożca, brodatego młodzieńca z rogami, albo siedmioramienną gwiazdę, symbolizującą Oko Koziorożca, jedną z najjaśniejszych gwiazd północnej półkuli.
Oprócz protekcji i funkcji pośmiertnego przewodnika dusz, spełnia też ważną rolę bóstwa płodności, szczególnie istotną dla opiekunów stad.
(Lista nie jest kompletna).
Himalin (czarny bóg) – dawne bóstwo plemion bruskich, czczony na półwyspie Tul.
Jego kult został potępiony jeszcze przed narodzeniem proroka Ibana, a drewniane podobizny spalone w świętych kręgach lub rozrąbane na drzazgi. Sam Iban skrytykował jego wyznawców, zakazał ciosania figurek i odmówił im prawa do składania ofiar, co w jego czasach i tak zdarzało się już rzadko. Dawniej, kiedy bruskie plemiona zamieszkiwały południowy Tul, aby zjednać sobie laskę Himalina – zarzynano dla niego jeńców, ludzi niewolnych i czarne kozły. Himalin był duchem lasu, opiekunem zwierzyny łownej i wszelkiego leśnego stworzenia.
W sztuce ludowej przedstawiany był pod postacią niespełna metrowego karzełka lub kilkulatka z krótkimi, kędzierzawymi włosami, tak czarnego, jakby był wysmarowany sadzą, ze świecącymi, miodowymi ślepiami.
Jego czarną skórę tłumaczono tym, że nurza się w bagnach. Wielu mówiło że widuje go kiedy przechadza się po obrzeżu lasu z watahą wilków, z krukiem na ramieniu. Czarne ptaki odbierane były przez brusów jako zwiadowcy Himalina.
Saran (ślepy bóg) – stare bóstwo ciryjskie, olbrzym i mocarz o czułym słuchu, bóg losu. Oślepiony przez przyrodniego brata, który zginął pod ciężarem głazu ciśniętego przez Sarana. Wierzy się, że gorąca modlitwa i ofiara w postaci dobrych uczynków może wyjednać jego wsparcie, pomyślny obrót spraw i zażeganie komplikacji.
Wyobrażany jako muskularny starzec o pustych, zakrytych bielmem oczach, z bujną brodą i grubym kosturem, wyższy o dwie głowy od innych bogów. Mimo że nie widzi, nie przeszkadza mu to spoglądać do wnętrza człowieka, dostrzega dobro i naprowadza sprawiedliwych na czerwone, szczęśliwe szlaki, które dostrzega swym wewnętrznym okiem.
Siris (Tanna’mar) – ciryjski bóg snu, uskrzydlony młodzieniec o granatowej skórze. Odwiedza śniących, i przynosi im wiadomości od zmarłych, wizje i sekretne znaki. Syn władcy krainy umarłych Magala oraz bogini nocy Nidis.
Nidis – ciryjska bogini, przedstawiana jako uskrzydlona kobieta w średnim wieku, z upiętymi włosami, o ciemnej, grafitowej cerze, pani nocy. Jej kompetencje są niejasne, postrzega się ją głównie jako towarzyszkę Nagala.
Olhar – południowokukbarski bóg pól, opiekun zasiewów. Bóstwo plemion kosookich czczone jeszcze przed inwazją Efryjczyków. Wyobrażany jako silny, brodaty mężczyzna o długich włosach, z wazą na ziarno umieszczoną na głowie, na podobieństwo korony, i koszami ze zbożem pod każdym ramieniem.
Figir – starobruski bóg ognia, strażnik domostw i patron czyniących śluby, jeden z najstarszych bogów. Przedstawiany jako lewitująca mężczyzna trawiony przez płomienie.
Tihir – północnoefryjski bóg burzy i ognia, władca niebios. Ojciec Mumkundur, którą stworzył z cząstki własnego serca, oraz innych bogów i bogiń.
Ajwar (cir. Awirah, Biały Awirah) – bruski i ciryjski bóg szczęścia i pomyślności, opiekun kupców i ludzi nauki. Często przedstawiany jako zakapturzony wędrowiec z uniesionymi dłońmi.
Ulias (cir. Ukurion, Okunin) – północnokubarski bóg mórz, protektor wszelkiego wodnego stworzenia, władca sztormów. Kapryśny opiekun rybaków i żeglarzy, mieszka w podmorskim pałacu na dnie Teritalu (Ujalu), zbudowanym z jasnego kryształu i bąbelków powietrza. Przechadza się tam suchą stopą, i wysłuchuje skarg mieszkańców morza.
Kohimir – bóg Ibryjczyków, opiekun wojennego rzemiosła, patron państwa; pierwotnie bóg burzy, nieba i deszczu, sędzia i prawodawca. W ibryjskim panteonie bóstwo najwyższe. Znany pod licznymi przydomkami: Kohimir Protektor, Kohimir Pogromca, Kohimir Odnowiciel, Kohimir Srogi, Kohimir Mędrzec, Komihir Niszczyciel. Przeszło połowa ibryjskich świątyń podbudowana została z myślą o Kohimirze.
Kidar (Kizar, Arkizar) – północnoefryjski bóg medyków i opiekun nienarodzonych dzieci. Przedstawiany jako brodaty mężczyzna z kosturem. Jego małżonką jest Szamar, patronka położnych, mamka bogów.
Szamar (Tariz Szamar) – północnoefryjska bogini-piastunka, odbierała porody wszystkich bogów drugiej i trzeciej generacji. Córka olbrzyma Zura i bogini pogodnego nieba Mumkundur, małżonka Kidara, uzdrowiciela i zielarza.
Zur – północnoefryjski bóg-olbrzym, zrodzony w wulkanie – jego ojcem jest ogień, a matką burza. Kontroluje trzęsienia ziemi, gorące źródła i wszelkie dymiące góry. Przypisuje się mu rolę kowala bogów, twórcy ich oręża i niezwykłych machin, w tym żelaznych ludzi, obdarzonych samoświadomością, wyjątkowo bystrych i potężnych, którzy nie śpią i nie jedzą, a mimo to nie tracą sił, i gotowi są spełnić każdy rozkaz swego pana. Odlewa ich w formie z błyszczącego, czarnego obsydianu, a w miejscu serca umieszcza rubiny wytworzone z własnej krwi. Wierzy się, że armia żelaznych ludzi doprowadziła do upadku wielu krnąbrnych miast, z których do dzisiejszych czasów pozostały jedynie ruiny. Uważa się również, że to oni wyżłobili najstarsze kanały, koryta niektórych rzek i górskie tunele, a także monumentalne świątynie Tihira z Hakry, Kafry, Assar i Barhanu.
Duzur – północnoefryjski bóg-posłaniec, goniec bogów. Odtrącony przez Szirid, próbował swoich sił u jej siostry – Szamar, z tragicznym skutkiem. Niezadowolona Szamar, doniosła o wszystkim małżonkowi, patronowi medyków Arkirazowi. Ten połamał mu nogi i zrzucił go do górskiej rozpadliny, gdzie Duzur spędził dziewięć zimnych dni i nocy. Nie mogą znieść jego wycia, Arkizar zgodził się wydobyć go ze szczeliny, poskładać roztrzaskane łydki, nałożyć opatrunek i pozszywać ścięgna. Jednak nawet tak utalentowany medyk nie był w stanie przywrócić im pełni sił. Poturbowany Duzur nie był w stanie realizować swoich obowiązków, co gniewało władcę nieba, dlatego Gromowładny Tihir wyposażył go w sokole skrzydła. Od tej pory Duzur porusza się w powietrzu, niekiedy dla niepoznaki zmieniając się w pustynnego sokoła.
Szirid – północnoefryjska bogini domowego ogniska, siostra Szamar – owoc romansu Zura i Mumkundur. Saurowie stawiają jej posągi nad paleniskiem, i składają ofiary z pokarmów.
Kamih (Kaamih) – bóg wywodzący się z Ollanu, od X wieku nowej ery stopniowo zdobywał popularności na obszarze Krainy Wielkich Jezior, a dwa stulecia później również w niektórych miastach Imperium Ibryjskiego (głównie na wschodzie). Pośrednik między światem żywych i umarłych, przeprowadzający dusze do krainy Nagala, oraz instruuje co robić by szybko ją opuścić, mądrze wybrać przyszły żywot i utracić pamięć o dawnych wcieleniach, która uważana jest za przekleństwo.
niedziela, 27 czerwca 2021
Co jest, a czego nie ma. Magia i potwory
Niektórzy ludzie mają niezwykły dar. Ich dotyk koi ból, spojrzenie uspokaja, słowo pomaga zerwać ze strachem. Potrafią leczyć, usuwać obrzęki, zbijać temperaturę. Nie towarzyszą temu jednak nigdy spektakularne eksplozje ani feerie barw. Mówi się że tacy ludzie dostrzegają niekiedy przyszłość (choć mętnie), a kiedy spojrzą w głąb duszy, kiedy nawiążą więź – również przeszłość. Potrafią dostrzec to co ukryte, wskazać miejsce pobytu zaginionego, lub nawiązać kontakt z jego duchem. Niekiedy to, czy ich działania faktycznie mają jakikolwiek sens, pozostaje kwestią wiary.
Ciężko to zanegować, ciężko potwierdzić. Najbardziej niezwykle postaci czytają w myślach. Przypisuje się im również zdolność przesuwania przedmiotów czy lewitacji.
[…]
Czarodzieje i czarnoksiężnicy, magowie ognia oraz wody, władcy piorunów... są bohaterami tysiąca opowieści, mitów i legend: kukbarskich, południowokukbarskich, kulińskich, efryjskich i horańskich. Wielu wierzy, że tacy ludzie chodzą po ziemi, jednak mało kto twierdzi że widział ich na własne oczy.
[…]
Trolle nie istnieją, podobnie jak gryfy i jednorożce. Ośmionogie konie, te skrzydlatne i na wpół rybie, syreny, giganci, ludzie podobni psom czy ptakom, wielogłowe smoki ziejące ogniem i skrzydlate gady – wszystkie są wytworami ludzkiej (i nie tylko ludzkiej) wyobraźni. Ten kto umie czytać – nie powinien w nie wierzyć.
[…]
Popularne wyobrażenia trolli, które mijamy codziennie wędrując po naszych miastach i osadach – nigdy nie miały swoich odpowiedników w rzeczywistości.
[…]
Tak, rodzą się czasem stwory osobliwe, o większej liczbie kończyn lub z dwiema głowami, szczególnie żółwie lub węże – ale to wybryki natury, istoty kalekie. One są prawdziwe. Osobliwe hybrydy – nie.
[…]
Elfy żyły pierwotnie na Kukbarze, było to tak dawno, że dziś prawie nikt o tym nie pamięta. Ludzie bliżsi naszym czasom zetknęli się z nimi po raz pierwszy dopiero na wybrzeżach Kulinu, w trudnych stuleciach zasiedlenia. Spotkania zrodziły wiele przesądów i nieporozumień, żywych po dziś dzień. Potomkowie Kukbarczyków wierzyli, że mściwe elfki – w akcie odwetu za zagrabione ziemie, uśmierconych mężów i synów – pod osłona nocy lub kiedy całą wioska jest jeszcze w polu, wkradłszy się do chałup, zatruwają jedzenie. Jednak nie tylko w tym celu przekraczały progi sadyb. Wedle ludowych opowieści, elfki duszą ludzkie potomstwo, kradną niemowlęta lub podmieniają na własne. Być może faktycznie tak bywało, ale warto zaznaczyć, że na Kukbarze ludzie oskarżali o to samo duchy gór czy gobliny. […] Wierzono, że elfki rzucają uroki bądź wykradają dzieciom cząstkę duszy.
Fragmenty zapisków Ytana z Perenlinu, nigdy niewydanych, 1311 r.